Günümüzde artan şehirleşme ve trafik, yaşam alanlarımızda gürültü kirliliğini büyük bir sorun haline getirmiştir. İki oda arasındaki konuşma sesleri, üst kattan gelen ayak sesleri veya dışarıdaki trafik gürültüsü yaşam kalitesini düşürür. Taşyünü, lifli ve gözenekli yapısı sayesinde ses dalgalarını yutarak eşsiz bir ses yalıtımı sağlar.
Taşyünü Sesi Nasıl Yutar?
Ses dalgaları taşyününün içine girdiğinde, malzemenin içindeki çapraz geçişli mineral lifler arasında sürtünmeye uğrar ve ısı enerjisine dönüşerek sönümlenir. Taşyünü sadece dışarıdan gelen sesi kesmekle kalmaz, içerideki sesin de dışarı çıkmasını (örneğin sinema odası, stüdyo) engeller.
Ara Bölme Duvarlarda Uygulama
En yaygın uygulama, alçıpan ara bölme duvar sistemlerinin içine taşyünü şilte veya düşük dansiteli (50 kg/m³) levhaların yerleştirilmesidir. Çift kat alçıpan arasına yerleştirilen 5 cm kalınlığındaki bir taşyünü, komşu odalar arasındaki ses geçişini büyük oranda keser.
Yüzer Döşemelerde Ayak Sesi Yalıtımı
Üst katlardan gelen topuk ve çarpma seslerini engellemek için, betonarme döşeme üzerine yüksek basınç dayanımına sahip (110-120 dansite) taşyünü levhalar serilir. Levhaların üzerine su geçirmez bir örtü serildikten sonra şap atılır. Bu sistem sayesinde üst kattaki darbe sesleri alt kata iletilmez.
Taşyünü Teknik Performans Değerleri
Taşyünü levhaların seçiminde belirleyici olan temel fiziksel parametreler aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:
| Özellik | 150 Dansite Dış Cephe | 50 Dansite Ara Bölme | 40 Dansite Çatı Şiltesi |
|---|---|---|---|
| Yoğunluk | 150 kg/m³ | 50 kg/m³ | 40 kg/m³ |
| Basma Dayanımı | ≥ 40 kPa | Yüksüz Bölme | Yüksüz Çatı Arası |
| Yangın Sınıfı | A1 Hiç Yanmaz | A1 Hiç Yanmaz | A1 (Folyolu B-s1,d0) |
| Isı İletkenliği (λ) | 0.035 W/mK | 0.035 W/mK | 0.039 W/mK |
Şantiye Uygulamasında Dikkat Edilecek Hususlar
Uygulamada yapılan en büyük hatalardan biri, basma mukavemeti gerektiren dış cephe mantolamasında düşük dansiteli (50-70 dansite) hafif ara bölme levhalarının kullanılmasıdır. Bu durum cephede sıva çatlaklarına ve rüzgar emişi altında levhaların yerinden kopmasına neden olur. Dış cephe için mutlaka 120 veya 150 dansite ürünler tercih edilmelidir.
TS 825 Standartları ve Amortisman Süresi
Türkiye İklim Bölgelerine göre yürürlükte olan TS 825 Binalarda Isı Yalıtım Kuralları standardı uyarınca, dış cephede kullanılacak taşyünü kalınlığı bölgenin iklim şartlarına bağlı olarak 5 cm ile 10 cm arasında hesaplanır. Doğru kalınlıkta uygulanan A1 sınıfı taşyünü mantolama sistemi, kışın ısıtma ve yazın soğutma enerjisi tüketimini %50'ye varan oranda düşürür. Sağlanan yakıt ve elektrik tasarrufu sayesinde yapılan yalıtım yatırımı ortalama 2 ila 3 yıl içinde kendi maliyetini amorti eder.