Yalıtım sektöründe en çok bilinen iki mineral yün çeşidi Taşyünü ve Camyünü'dür. Her ikisi de üstün yalıtım özellikleri sunsa da, üretim aşamaları ve teknik detayları bakımından birbirinden ayrılırlar.
Temel Üretim Farklılıkları
Taşyünü, bazalt ve diyabaz gibi volkanik kayaçların eritilmesiyle üretilir. Camyünü ise silis kumu ve geri dönüştürülmüş cam atıklarının yüksek ısılarda eritilmesiyle elde edilir.
Isıya Dayanım ve Yangın Güvenliği
- Taşyünü: 1000°C'nin üzerindeki sıcaklıklara dayanabilir. A1 sınıfı yanmaz malzemedir ve yangın bariyeri olarak mükemmel performans gösterir.
- Camyünü: Yaklaşık 250°C - 300°C'ye kadar formunu korur. A1 sınıfı yanmaz olsa da yüksek sıcaklık dayanımı taşyünü kadar yüksek değildir.
Kullanım Alanları ve Basınç Dayanımı
Taşyünü, yüksek dansite (yoğunluk) değerlerinde üretilebildiği için üzerine yük binecek alanlarda (yüzer döşeme, gezilebilen çatılar) ve dış cephe mantolamada kullanılır. Camyünü ise daha esnek ve hafif yapısı sayesinde çatı araları, ara bölme duvarlar ve güneş enerjisi sistemlerinde tercih edilir.
Sonuç
Eğer yüksek yangın dayanımı ve basınç direnci gerektiren ağır detaylı bir projeniz varsa Taşyünü tercih edilmelidir. Ağırlığın kritik olduğu ve üzerine yük binmeyecek hafif yalıtım detaylarında ise Camyünü kullanılabilir.
Taşyünü Teknik Performans Değerleri
Taşyünü levhaların seçiminde belirleyici olan temel fiziksel parametreler aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:
| Özellik | 150 Dansite Dış Cephe | 50 Dansite Ara Bölme | 40 Dansite Çatı Şiltesi |
|---|---|---|---|
| Yoğunluk | 150 kg/m³ | 50 kg/m³ | 40 kg/m³ |
| Basma Dayanımı | ≥ 40 kPa | Yüksüz Bölme | Yüksüz Çatı Arası |
| Yangın Sınıfı | A1 Hiç Yanmaz | A1 Hiç Yanmaz | A1 (Folyolu B-s1,d0) |
| Isı İletkenliği (λ) | 0.035 W/mK | 0.035 W/mK | 0.039 W/mK |
Şantiye Uygulamasında Dikkat Edilecek Hususlar
Uygulamada yapılan en büyük hatalardan biri, basma mukavemeti gerektiren dış cephe mantolamasında düşük dansiteli (50-70 dansite) hafif ara bölme levhalarının kullanılmasıdır. Bu durum cephede sıva çatlaklarına ve rüzgar emişi altında levhaların yerinden kopmasına neden olur. Dış cephe için mutlaka 120 veya 150 dansite ürünler tercih edilmelidir.
TS 825 Standartları ve Amortisman Süresi
Türkiye İklim Bölgelerine göre yürürlükte olan TS 825 Binalarda Isı Yalıtım Kuralları standardı uyarınca, dış cephede kullanılacak taşyünü kalınlığı bölgenin iklim şartlarına bağlı olarak 5 cm ile 10 cm arasında hesaplanır. Doğru kalınlıkta uygulanan A1 sınıfı taşyünü mantolama sistemi, kışın ısıtma ve yazın soğutma enerjisi tüketimini %50'ye varan oranda düşürür. Sağlanan yakıt ve elektrik tasarrufu sayesinde yapılan yalıtım yatırımı ortalama 2 ila 3 yıl içinde kendi maliyetini amorti eder.