Mantolama sistemlerinde en büyük hatalardan biri, tüm yalıtım levhalarının aynı harçla yapıştırılabileceği yanılgısıdır. Taşyünü, EPS veya XPS'e göre metrekare ağırlığı çok daha fazla (yaklaşık 3-4 kat) olan bir malzemedir. Bu nedenle sıradan köpük yapıştırıcılarıyla cepheye uygulanması büyük risk taşır.
Taşyünü Harcının Özellikleri Neler Olmalı?
İyi bir taşyünü yapıştırma harcı (çimento esaslı), yüksek polimer katkılı olmalı ve ilk tutunma (yapışma) mukavemeti çok güçlü olmalıdır. Taşyününün lifli ve emici yüzeyine nüfuz ederek, levhanın kendi ağırlığıyla aşağı kaymasını veya rüzgar yüküyle duvardan kopmasını engellemelidir.
Yapıştırma Tekniği Nasıl Olmalı?
Taşyünü levhaların yüzeyi üretimden kaynaklı hafif tozlu olabilir. Bu yüzden yapıştırıcı sürülmeden önce levhanın duvara gelecek yüzeyine ince bir katman astar (sıyırma harç) çekilir. Asıl yapıştırıcı ise levhanın kenarlarına "çerçeve (şerit)" yöntemiyle ve ortasına 3-4 büyük "öbek" şeklinde sürülür. Kesinlikle sadece öbek yöntemi kullanılmamalıdır; çerçeve sürülmezse levhanın arkasında hava akımı (baca etkisi) oluşur ve yalıtım verimi düşer.
Mekanik Sabitleme (Dübel) Şarttır
Harç ne kadar kaliteli olursa olsun, taşyünü ağır olduğu için mutlaka mekanik olarak dübellenmelidir. Harcın tam olarak kuruması (genelde 24-48 saat) beklendikten sonra, çelik çivili veya geniş başlıklı plastik çivili dübellerle (m²'ye en az 6 adet) sabitleme işlemi yapılmalıdır.
Taşyünü Teknik Performans Değerleri
Taşyünü levhaların seçiminde belirleyici olan temel fiziksel parametreler aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:
| Özellik | 150 Dansite Dış Cephe | 50 Dansite Ara Bölme | 40 Dansite Çatı Şiltesi |
|---|---|---|---|
| Yoğunluk | 150 kg/m³ | 50 kg/m³ | 40 kg/m³ |
| Basma Dayanımı | ≥ 40 kPa | Yüksüz Bölme | Yüksüz Çatı Arası |
| Yangın Sınıfı | A1 Hiç Yanmaz | A1 Hiç Yanmaz | A1 (Folyolu B-s1,d0) |
| Isı İletkenliği (λ) | 0.035 W/mK | 0.035 W/mK | 0.039 W/mK |
Şantiye Uygulamasında Dikkat Edilecek Hususlar
Uygulamada yapılan en büyük hatalardan biri, basma mukavemeti gerektiren dış cephe mantolamasında düşük dansiteli (50-70 dansite) hafif ara bölme levhalarının kullanılmasıdır. Bu durum cephede sıva çatlaklarına ve rüzgar emişi altında levhaların yerinden kopmasına neden olur. Dış cephe için mutlaka 120 veya 150 dansite ürünler tercih edilmelidir.
TS 825 Standartları ve Amortisman Süresi
Türkiye İklim Bölgelerine göre yürürlükte olan TS 825 Binalarda Isı Yalıtım Kuralları standardı uyarınca, dış cephede kullanılacak taşyünü kalınlığı bölgenin iklim şartlarına bağlı olarak 5 cm ile 10 cm arasında hesaplanır. Doğru kalınlıkta uygulanan A1 sınıfı taşyünü mantolama sistemi, kışın ısıtma ve yazın soğutma enerjisi tüketimini %50'ye varan oranda düşürür. Sağlanan yakıt ve elektrik tasarrufu sayesinde yapılan yalıtım yatırımı ortalama 2 ila 3 yıl içinde kendi maliyetini amorti eder.